(Hồ sơ) – Do nhầm lẫn chiếc Airbus A300B2 mã số 655 là Phi cơ chiến đấu F-14A của không quân Iran cần Hải quân Hoa Kỳ đã bắn hạ.

Cách đây 30 năm, một bi kịch hàng không thảm hại nhất trong lịch sử thế giới đã diễn ra, đó là việc tàu tuần dương tên lửa dẫn đường  phòng không USS Vincennes của quân đội Mỹ đã bắn hạ tàu bay dân sự của quốc gia Iran khiến toàn bộ 290 du khách thiệt mạng.

Cụ thể hồi 10h17 ngày 3 tháng 7 năm 1988, cơ trưởng Mohsen Rezaian cùng phi hành đoàn của chiếc Airbus A300B2 số hiệu 655 của Hãng hàng không Iran Air được lệnh cất cánh từ phi trường Bandar Abbas (phía nam Iran) lên đường đi Dubai.

Trong khung giờ đó, Hải quân Mỹ đang thử nghiệm hệ thống chiến đấu AEGIS trên hạm tuần dương USS Vincennes gần eo biển Hormuz – địa điểm chiều bay 655 Sau này bay ngang qua.

vụ bắn rơi máy bay dân sự Iran 1988

Tàu ngầm USS Vincennes lưu đỗ tại vịnh Persian trong bối cảnh cuộc chiến tranh Iran – Iraq vẫn đang kéo dài, được triển khai nhằm ngăn cản tàu chở dầu của Kuwait cũng như không cho các hoạt động tàu ngầm của Iran. Hạm trưởng USS Vincennes lúc đó là Tướng William C. Rogers III.

Chiếc A-300 mã số IR655 của quốc gia Iran bị Hoa Kỳ bắn hạ.

giống hệt như đa số các máy bay hiện đại, chiếc máy bay Airbus của hãng hàng không Iran Air được trang bị thiết bị công nghệ  hiện đại hệ thống nhận dạng – một phiên bản update hơn của hệ thống “nhận diện, bạn hay thù” (IFF) được sử dụng trong Chiến tranh  tàn khóc Thế giới thứ II.

Ngay khi cất cánh khỏi mạng bay số 21, chiếc Airbus A300B2 số hiệu 655 được lệnh từ trạm rà soát không lưu Bandar Abbas yêu cầu bật hệ thống phát sóng nhận dạng và hướng về vịnh Persian.

Tín hiệu máy bay số hiệu 655 tạo ra trên sóng radar của con tàu tuần dương Vincennes hồi cuối 10h17 và 10 giờ 19’. Theo các tài liệu điều tra sau này của chính phủ đất nước MỸ, tàu Vincennes đã nhầm chiếc tàu bay dân sự này sang thành một chiếc chiến  phi cơ chiến đấu.

Giới chức lúc đó đã nhận dạng những thông số bay của chiếc A300B2 gần giống như một chiếc F-14A của không quân Iran. Theo Đô đốc William Crowe, Tổng Tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ, hệ thống phát sóng nhận dạng của máy bay dân sự 655 đã phát ra một mã ở kênh quân sự “Chế độ 2”.

Trong 3 ‘ kế đó, tàu Vincennes đã nêu ra tín hiệu cảnh báo ngược lại trên tần số báo động hàng không quân sự, và cũng đã liên tục cố tiếp xúc với phi hành đoàn chặng bay 655 nhưng không có lời hồi đáp.

Đến 10 giờ 24 phút, Tướng Rogers đã ra lệnh bắn hạ bằng hai tên lửa phòng không đối lưu SM-2ER vào chiếc tàu bay tình nghi là chiến đấu cơ F-14A kia. Chiếc tàu bay chở 290 hành khách bốc cháy và rơi xuống vịnh Persian., không ai số hành khách trên chiếc tàu bay còn sống.

Tin liên quan

đặt vé Vietnamairlines

Ngay chiều hôm đó, trực thăng Iran và tàu cứu hộ đã khẩn trương đến vùng tàu bay bị bắn rơi để tìm kiếm thi thể người gặp nạn. Chỉ cho đến tận tối trể cùng ngày, binh sĩ hải quân và các người trên tàu Vincennes mới nhận ra sai lầm tử vong người của mình.

Tang lễ các nạn nhân trên chặng bay của Iran Air năm 1988.

Ngày 6 tháng 7 năm 1988, hiệp hội điều tra Hải quân do Chuẩn Đô đốc William mét. Fogarty chỉ đạo bắt đầu tiến hành cuộc điều tra tại Bahrain.

những phiên điều trần chính thức kéo dài chỉ 1 tuần sau đó, và tất cả công đoạn của cuộc điều tra cũng như báo cáo gửi tới Hải quân được hoàn thiện vào ngày 28/7.

Bản báo cáo cuộc điều tra kết luận, việc khai hỏa tên lửa nhằm vô máy bay 655 của Iran là một xác định hoàn toàn tỉnh táo của chỉ huy trưởng dựa trên tình huống nghi ngờ tàu chiến đang cận kề mối đe dọa lớn từ phía đối phương.

Bày tỏ niềm thương tiếc trước các nạn nhân trong thảm kịch song chính phủ đất nước MỸ cam kết không nhận những sai sót của mình cũng như lời xin lỗi về bất kỳ các hành động sai trái nào gây cần vụ bắn rơi tàu bay. Kể cả thủy thủ đoàn làm chứng trên tàu Vincennes còn được trao giải và nhận huân chương chiến công.

Cho đến năm 1996, Hoa Kỳ chấp thuận trả 62.000.000 ĐÔ LA bồi thường cho gia đình nhưng người bị hại trong vụ tai nạn với tàu bay của hãng Iran Air, đổi lại Tehran đã  rút đơn kiện Mỹ tại Tòa Án Công lý ngoài nước.

có mối quan hệ tới đến thảm họa hàng không này, người lành nghề quân sự Yuri Lyamin thừa nhận ở thời cơ xảy ra vụ tai nạn với máy bay mã số 655 của hãng Iran Air, Tehran và Hoa Kỳ đang ở trên bờ vực diễn ra chiến tranh và “tình hình tại khu vực cực kì căng thẳng, những tàu Hải quân đất nước MỸ luôn trong trạng thái đề phòng liên tục”

Ông Lyamin cũng cho hay trong các tháng cuối cùng của cuộc giao tranh Iran-Iraq (1980-1988), Washington thường tấn công những tàu của Iran. Để thể hiện ủng hộ với hãng Iraq, Hoa Kỳ đã cử các chiến hạm tới Vịnh Ba Tư kể từ giữa năm 1988.

Theo người làm lâu năm trong nghề Lyamin, qua vụ việc với chiếc phi công của hãng Iran Air, Mỹ muốn cho Iran thấy Mỹ có xác xuất bắn hạ đối với phương tiện nào, kể cả là máy bay dân sự, nếu cho rằng đó là mối đe dọa với chiến hạm của Hoa Kỳ.

Một người lành nghề quân sự người Nga khác, ông Mikhail Khodaryonok nhận định với Sputnik rằng “sai sót là không né khỏi, đặc biệt ở trong vùng địa điểm diễn ra các sự kiện quân sự. tuy nhiên, việc nhầm lẫn phi công dân sự với Phi cơ chiến đấu chỉ có thể ở trong quan niệm của Mỹ”.

Ông Khodaryonok còn bổ sung: “Khi nhận được thông tin từ radar, người hoạt động nên định hình được tình huống cơ bản. Người sử dụng có kỹ năng có khả năng hoạt động radar kép để nắm thông tin và vận tốc của phương tiện bay mục tiêu phân biệt đó là chiến đấu cơ hay phi công dân sự”.

Cho nên, người chuyên về chính trị Khodaryonok theo nhận định rằng những chỉ huy của phía Hải quân Mỹ đã thiếu chuyên nghiệp.

Bài viết liên quan

Vietnam Airlines

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.